صدای خنده گرم یان اینار اوس از آن سوی خط به گوش میرسد؛ خندهای که خیلی زود به مخاطب هم سرایت میکند. او امروز یک دور گلف بازی کرده و تا همین چند لحظه پیش مشغول مرتبکردن پرچینهای باغش بوده است. این مرد ۷۰ ساله که در شهر موس، حدود ۶۰ کیلومتری جنوب اسلو، زندگی میکند، در گفتوگو با وبسایت رسمی بایرن مونیخ میگوید اوضاع نمیتواند بهتر از این باشد: «از مونیخ خاطرات خوب زیادی دارم؛ پس طبیعی است که خوشبرخورد باشم!» این گفتوگو یک هفته پیش از نخستین دیدار بایرن در لیگ قهرمانان مقابل بودو/گلیمت در آلیانتس آرنا انجام شده است.
اوس و بایرن: «کمی حس خانه را دارد»
۴۷ سال از پیوستن اوس به بایرن میگذرد، اما خیلی زود مشخص میشود که مونیخ برای او صرفاً فصلی دور و فراموششده از دوران بازیاش نیست. اوس همچنان مسابقات بایرن را از تلویزیون دنبال میکند. او میگوید: «وقتی امروز بایرن را تماشا میکنم، گاهی با خودم میگویم: من واقعاً زمانی آنجا بازی میکردم. اینکه برای چنین باشگاه بزرگی به میدان رفتهام، تقریباً باورنکردنی است.»
کارلهاینتس رومنیگه و اولی هوینس بیش از همه خاطرات گذشته را برای او زنده میکنند. اوس در زمین همبازی رومنیگه بود و هوینس نیز او را به مونیخ آورد. اوس میگوید: «این موضوع کمی حس خانه را به من میدهد.»
در آن دوران، حضور یک بازیکن نروژی در بوندسلیگا بههیچوجه اتفاقی عادی نبود. اوس فوتبال را در ردههای پایه باشگاه شهر زادگاهش، موس افکی، آغاز کرد و در اواخر سال ۱۹۷۹ راهی مونیخ شد. او نخستین بازیکن نروژی تاریخ بوندسلیگا بود و بعدتر برای ناتینگهام فارست نیز بازی کرد. اوس در ۱۷ مسابقه رسمی پیراهن بایرن را بر تن کرد و دو بار قهرمان بوندسلیگا شد.
یکی از خاطرات اوس بهخوبی نشان میدهد دنیای تازهای که پیش روی او قرار گرفته بود، در آن زمان تا چه اندازه بزرگ به نظر میرسید. هوینس و ویلی او. هوفمان، رئیس وقت باشگاه، شخصاً با یک جت خصوصی به نروژ رفتند تا اوس را به مونیخ بیاورند. او به یاد میآورد: «این واقعاً اتفاق بسیار ویژهای بود.»
ورود به دنیایی تازه
روایتی که هوینس بعدها بارها درباره این انتقال تعریف کرد نیز در اصل درست است. اوس نمیخواست برای تصمیمگیری عجله کند؛ او یک روز دیگر برای فکرکردن زمان میخواست و قصد داشت با مشاورش صحبت کند. در نتیجه، هوینس مجبور شد برنامههایش را تغییر دهد و مدت بیشتری در نروژ بماند. ماجرای سرمای استخوانسوز و کفشهایی که اصلاً برای زمستان مناسب نبودند، از آن زمان به یکی از مشهورترین خاطرات هوینس درباره نقلوانتقالات تبدیل شده است.
فکر میکنم این بهترین دورانی است که فوتبال نروژ تاکنون به خود دیده است.
یان اینار اوس
آنچه در دوران اوس یک استثنا بود، مدتهاست به اتفاقی عادی تبدیل شده است. امروز بسیاری از بازیکنان نروژی برای باشگاههای بزرگ اروپا بازی میکنند. ارلینگ هالند و مارتین اودگارد نیز در شمار مشهورترین فوتبالیستهای جهان قرار دارند. همچنین بودو/گلیمت و وایکینگ، دو باشگاه نروژی، در لیگ قهرمانان به مصاف پرافتخارترین تیم آلمان خواهند رفت.
اوس میگوید: «بدون تردید فکر میکنم این بهترین دورانی است که فوتبال نروژ تاکنون به خود دیده است.» به اعتقاد او، مهمترین تغییر به افزایش عمق استعدادها مربوط میشود: «سطح بازیکنانی که پشت سر هالند و اودگارد قرار دارند، مدام بالاتر میرود. وقتی یک بازیکن خوب باشد، نفر دوم هم بهتر میشود و بعد نفرات سوم، چهارم و پنجم پیشرفت میکنند.»
نروژیها به سبک برزیلیها بازی میکنند
موضوع دیگری که برای اوس اهمیت زیادی دارد، کار تیمی است. او درباره تیم ملی نروژ میگوید: «همه برای یکی و یکی برای همه»؛ توصیفی که از نظر او درباره باشگاههای بزرگ این کشور نیز صدق میکند. اوس معتقد است سبک بازی تیمها تغییر کرده است. حتی هنگام مسابقه جام جهانی مقابل برزیل، مردم نروژ به شوخی میگفتند: «نروژ به سبک برزیلیها بازی کرد.»
آیا اوس خودش را، دستکم تا اندازهای، پیشگام این مسیر میداند؟ همان خنده گرم دوباره شنیده میشود. او میگوید: «من، پیشگام؟ نه. این بازیکنان با ارائه فوتبال خوب، خودشان درها را به روی خود باز کردند.»
یک بازیکن بیش از دیگران تماشای فوتبال را برای اوس لذتبخش میکند: هالند. او میگوید: «گاهی اصلاً در جریان بازی نیست. شاید در تمام مسابقه فقط پنج یا ۱۰ بار توپ را لمس کند، اما باز هم یک، دو یا سه گل میزند.» این صبوری هالند تأثیر زیادی بر اوس گذاشته است.
خیلی زود صحبت دوباره به مونیخ میرسد. اوس معتقد است هری کین بهاندازه هالند خوب است، هرچند سبک متفاوتی دارد: «او با توپ مشارکت بیشتری در جریان بازی دارد. کین هم مرا بسیار تحت تأثیر قرار داده است.»
برای اوس، مسیر بسیاری از خاطرات دوباره به بایرن ختم میشود. وقتی به مونیخ رسید، هنوز باید زبان آلمانیاش را تقویت میکرد. دیتر هوینس همان ابتدا از او پرسید آیا انگلیسی صحبت میکند یا نه. کمی بعد، نوربرت یانزون سوئدی به سراغش آمد و همان سؤال را به زبان سوئدی پرسید. اوس پیشتر در مدرسه آلمانی آموخته بود، اما برای مواجهه با لهجه باواریایی در زبنر اشتراسه آمادگی نداشت. بااینحال، واژه Mannschaft به معنای «تیم» در ذهنش ماند؛ درست مثل عبارت glaub i net به معنای «باور نمیکنم» که از کلاوس اوگنتالر و دیگران یاد گرفت. اوس این عبارت را تقریباً بدون لهجه نروژی تلفظ میکند و به یاد میآورد: «آنها با سرعتی باورنکردنی با یکدیگر حرف میزدند.» با وجود این، همهچیز بهخوبی پیش رفت. او میگوید: «دوران بسیار بسیار فوقالعادهای بود.»
اوس درباره بودو/گلیمت: «دستاوردهای این باشگاه باورنکردنی است»
اکنون با سفر بودو/گلیمت به آلیانتس آرنا در روز پنجشنبه، بخشی از فوتبال نروژ نیز وارد این ورزشگاه میشود. اوس میگوید: «برای من، دستاوردهای این باشگاه باورنکردنی است.»
او از اعتمادبهنفس روبهرشد تیم، تجربه بینالمللی بازیکنان و عملکرد شتیل کنوتسن، سرمربی بودو/گلیمت، صحبت میکند. شاید این تیم نامهای بسیار بزرگی در اختیار نداشته باشد، اما بهعنوان یک مجموعه هماهنگ عمل میکند. اوس بهطور ویژه از پاتریک برگ نام میبرد: «او بازیکن بسیار باهوشی است.» بیش از هر چیز، طبیعیبودن سبک بازی تیم را میپسندد: «آنها با توپ راحت هستند؛ فقط توپهای بلند نمیفرستند که بعد بهدنبالش بدوند.»
اما بودو/گلیمت در مونیخ تا کجا میتواند پیش برود؟ اوس در پاسخ محتاط است: «وقتی آنجا مقابل بایرن بازی میکنید، با یکی از دشوارترین مسابقات ممکن روبهرو هستید.» او میگوید اگر باشگاه مستقر در مدار شمالگان بتواند واقعاً بایرن را به دردسر بیندازد، «کمی غافلگیر و همزمان بسیار مفتخر» خواهد شد.
فقط یک سؤال باقی میماند: اوس واقعاً طرفدار کدام تیم خواهد بود؟ او دوباره میخندد و میگوید: «لطفاً این را از من نپرسید!» اوس تأکید میکند قلبش طبیعتاً نروژی است، اما برای بایرن نیز بازی کرده است. بنابراین بهترین حالت برای او، دو تساوی مقابل بودو/گلیمت و وایکینگ و در نهایت صعود همه تیمهاست. اوس میگوید: «فکر میکنم به این میگویند پاسخ دیپلماتیک.»
در همین حال، باغ خانهاش در موس دوباره در انتظار اوست. بهزودی نیز شبی فوتبالی فرا میرسد که احتمالاً حفظ این موضع کاملاً دیپلماتیک را برای اوس دشوار خواهد کرد.
