ویلی بویسون، دموکراسیخواهی علاقهمند به فوتبال و از اعضای مقاومت علیه نازیها، سرگذشتی کمنظیر داشت؛ زندگی او در سپتامبر ۱۹۴۰ با اعدام به دست رژیم نازی ناگهان پایان یافت. اکنون در نشانی گومبلاشتراسه ۵ در مونیخ، لوحی برای گرامیداشت یاد او رونمایی شده است. هربرت هاینر، رئیس بایرن مونیخ، یکی از سخنرانان این مراسم در حضور حدود ۱۰۰ مهمان دعوتشده بود. بویسون از سال ۱۹۲۶ تا ۱۹۲۹ عضو باشگاه بود، برای بایرن فوتبال بازی کرد و در مدیریت باشگاه نیز فعالیت داشت.
هاینر در آغاز سخنرانی خود در لوهه هاوس مونیخ گفت: «بهعنوان رئیس بایرن مونیخ، بسیار سپاسگزارم که امروز فرصت سخن گفتن در جمع شما را دارم.» اعضای شورای منطقه و شورای شهر، ماریون گورس از مرکز یادبود مقاومت آلمان و دیانا بزه، نایبرئیس رایشبانر سیاهـقرمزـطلایی، انجمن دموکراتهای فعال، که برگزارکنندگان مراسم بودند، در این برنامه حضور داشتند. دکتر رودیگر تسیمرمان، مورخ و زندگینامهنویس، هیئتی از بنیاد کورت لانداوئر، دانشآموزان دو مدرسه نزدیک محل و نوادگان بویسون نیز از دیگر مهمانان مراسم بودند. رئیس بایرن تأکید کرد که لوح یادبود صرفاً یادآور شخصیتی از گذشته نیست: «این لوح پرسشی را نیز پیش روی ما میگذارد؛ برای آینده چه چیزی میتوانیم از او بیاموزیم؟»
هاینر توضیح داد: «بویسون نهتنها فوتبالیستی فعال در بایرن مونیخ بود، بلکه در مقام مسئول برنامههای سرگرمی، حس همبستگی را نیز تقویت میکرد. علاقه او آشکارا فقط به خود بازی محدود نبود؛ او به حس جمعیای اهمیت میداد که یک باشگاه، چه آن زمان و چه امروز، به وجود میآورد. این دقیقاً جوهره یک باشگاه است. حیات باشگاه به اعتماد و اطمینان از تعلق داشتن وابسته است؛ نهفقط هنگام پیروزی، بلکه بهویژه زمانی که به حمایت نیاز دارید.» به گفته او، باشگاهی مانند بایرن مونیخ باید «همیشه خانهای برای همه باشد و معنای جهانپذیری، مدارا و احترام را منتقل کند. ویلی بویسون ارزشهایی داشت که هم آن زمان و هم امروز، زندگی باشگاهی را غنیتر میکنند.»
هاینر در ادامه گفت بویسون خیلی زود دریافته بود «ناسیونالسوسیالیستها چه خواهند کرد و تنها عده اندکی شجاعت آن را داشتند که با چنین قاطعیتی در برابر این تحولات بایستند.» رئیس بایرن سپس بخشی از نامه خداحافظی بویسون را که اندکی پیش از اعدام نوشته شده بود، نقل کرد: «اکنون با استواری راهی را میپیمایم که در وفاداری به جهانبینیام و باورهایم درباره حزب، رایشبانر و مهاجرت، مرا به پای چوبه دار میبرد.» هاینر گفت این جمله، شفافیت و استواری او را نشان میدهد: «ویلی بویسون میتوانست سکوت کند یا خود را با شرایط وفق دهد، اما چنین نکرد. همین انتخاب، بهویژه در جهان امروز، او را به الگویی برای مسئولیتپذیری دموکراتیک و شجاعت اخلاقی تبدیل میکند.» به گفته هاینر، بویسون نشان داد «موضع گرفتن، بهخصوص زمانی اهمیت دارد که خطرناک باشد. او به همه ما یادآوری میکند که طرد و بیعدالتی هرگز نباید بدون پاسخ بماند.»
هاینر تأکید کرد سرگذشت بویسون برای بایرن مونیخ و همه باشگاههای ورزشی نیز پیامی روشن دارد: «باشگاه فقط مکانی برای بردن یا باختن مسابقهها نیست؛ بخشی از جامعه است. یک باشگاه میتواند مردم را طرد کند یا به آنها خانهای بدهد، میتواند پیشداوریها را تقویت کند یا پل بسازد. ما باید اطمینان حاصل کنیم که همه، فارغ از پیشینه، دین یا باورهایشان، احساس تعلق داشته باشند. وقتی دیگران تحقیر یا به حاشیه رانده میشوند، باید هوشیار بمانیم و همیشه شجاعت دفاع از کرامت انسانی و دموکراسی را داشته باشیم.» هاینر در میان تشویق طولانی حاضران گفت بارها و با تأکید این موضع را تکرار خواهد کرد: «وقتی نیروهای ضددموکراتیک جامعه ما را دچار تفرقه میکنند، بایرن مونیخ با آنها همراه نخواهد شد. هرکس دیگران را طرد کند، هم در ورزش بازنده است و هم در زندگی!»
هاینر گفت لوح یادبود بویسون «نگاه ما را فقط به گذشته معطوف نمیکند، بلکه بیش از هر چیز رو به آینده دارد و از ما میخواهد ارزشهای او را ادامه دهیم.» او افزود: «من اینجا بهعنوان رئیس بایرن مونیخ ایستادهام و به شما قول میدهم که ارزشهای ویلی بویسون همواره نیروی پیشبرنده بایرن مونیخ خواهند بود. بهویژه با توجه به فضای سیاسی امروز میگویم که صرفاً مخالف چیزی بودن آسان است؛ اما بسیار مهمتر است که در کنار یکدیگر از چیزی دفاع کنیم: از کرامت انسانی، آزادی، احترام و جامعهای که در آن برای هر انسانی جایی وجود داشته باشد.»
هاینر توضیح داد بایرن مونیخ برای مواجهه و تسویهحساب تاریخی با گذشته خود در دوران نازیها تلاش گستردهای کرده است: «یادآوری هرگز نباید به موضوعی تابع مصلحت و راحتی تبدیل شود. یادآوری مانع از آن میشود که گذشته را آرمانی جلوه دهیم، کماهمیت بشماریم یا تحریف کنیم و به ما کمک میکند در زمان حال هوشیارتر باشیم.» باشگاه در قالب طرح «قرمز علیه نژادپرستی» بهطور منظم پروژههای مختلفی برگزار میکند که هدف همیشگی آنها فراهم کردن زمینه دیدار و ارتباط میان مردم است؛ همان چیزی که ویلی بویسون نیز زمانی برای آن تلاش میکرد: «وقتی یکدیگر را میشناسیم، دیگر دشوار است درباره مردم بر پایه پیشداوریها و کلیشهها حرف بزنیم؛ زیرا وقتی انسانها با هم دیدار، تعامل و گفتوگو میکنند، یکدیگر را بهتر میفهمند. به این ترتیب میتوانیم در کنار هم تغییری ایجاد کنیم.»
نام بویسون در دیوار یادبود موزه بایرن مونیخ در آلیانتس آرنا، که بهتازگی بازطراحی شده است، نیز در کنار بیش از ۱۵۰ قربانی دیگر نازیها گرامی داشته میشود. در یکی از عکسها، او در مراسم اهدای جام کنار کورت لانداوئر، رئیس وقت باشگاه، ایستاده و نشان بایرن مونیخ روی سینهاش دیده میشود. در آن زمان، هیچیک از آن دو نمیدانستند آینده چه سرنوشتی برایشان رقم خواهد زد. هاینر در پایان گفت: «لوح یادبود ویلی بویسون، خاطره او را زنده نگه میدارد و موضع مشترک ما، میراثش را حفظ میکند.»







